Wat is een IBAN?

Gepubliceerd 23 oktober 2026

IBAN staat voor International Bank Account Number. Het is je rekeningnummer in een vorm die elke bank in Europa, en ver daarbuiten, op dezelfde manier leest. In dit artikel lees je hoe een IBAN is opgebouwd, wat de twee controlecijfers doen, hoe een Nederlandse IBAN verschilt van een Belgische of Duitse, en waar je die van jezelf vindt.

Eén formaat voor 89 landen

Vroeger had elk land zijn eigen rekeningnummer. In Nederland waren dat negen of tien cijfers, in België twaalf cijfers met streepjes, in Duitsland een Kontonummer plus een Bankleitzahl. Voor een betaling naar het buitenland moest je per land weten welke gegevens nodig waren. De IBAN lost dat op: het nationale nummer blijft bestaan, maar krijgt een vaste verpakking eromheen.

De regels staan in de internationale norm ISO 13616-1:2020. SWIFT houdt als registratie-instantie het IBAN-register bij: per land de lengte, de opbouw en een officieel voorbeeld. Dat register telt nu 89 landen (stand 17 september 2026). Elke IBAN in dit artikel komt uit dat register en is gecontroleerd door dezelfde code als de IBAN checker.

Zo is een IBAN opgebouwd

Elke IBAN, uit welk land ook, begint op dezelfde manier:

1. Landcode: twee letters, zoals NL, BE of DE.
2. Controlecijfers: twee cijfers die samen met de rest een rekensom laten kloppen.
3. BBAN: het nationale deel, met de bankcode en het rekeningnummer. Hoe lang dat deel is en wat erin staat, bepaalt elk land zelf.

Daardoor verschilt de lengte per land. Op papier schrijf je een IBAN in groepjes van vier tekens; in een betaalformulier mag je de spaties weglaten. Een bank leest alleen de tekens zelf.

De Nederlandse IBAN

Een Nederlandse IBAN heeft 18 tekens: NL, twee controlecijfers, een bankcode van vier letters en een rekeningnummer van tien cijfers. Het voorbeeld uit het officiële register:

De bankcode ken je waarschijnlijk al: ABNA, INGB en RABO zijn de eerste vier letters van de BIC van de bank. Wat een BIC precies is en wanneer je hem nog nodig hebt, staat in IBAN en BIC: het verschil.

De 11-proef

Nederlandse rekeningnummers hadden al voor de IBAN een eigen controle: de 11-proef. Je vermenigvuldigt de tien cijfers met 10, 9, 8 en zo verder tot 1, en telt alles op. Bij de meeste nummers is de uitkomst deelbaar door 11. Het registervoorbeeld 0417164300 slaagt. Maar oude Postbank-nummers, die nu bij ING horen, slagen niet. Daarom toont de checker een mislukte 11-proef alleen als hint, niet als fout. Meer over de Nederlandse details lees je op IBAN Nederland.

Wat doen de controlecijfers?

De twee cijfers na de landcode vangen typefouten op. De controle gaat in drie stappen. Voor het voorbeeld NL91 ABNA 0417 1643 00:

1. Zet de eerste vier tekens achteraan: ABNA0417164300NL91.
2. Vervang elke letter door een getal (A = 10, B = 11 … Z = 35): 101123100417164300232191.
3. Deel dat getal door 97. Bij een geldige IBAN is de rest precies 1. Hier klopt dat.

Elke fout in één cijfer en elke verwisseling van twee cijfers naast elkaar laat die rest anders uitkomen. Een geldige IBAN zegt wel iets over de vorm, niet over de eigenaar: hij bewijst niet dat de rekening bestaat of van de persoon is die hem stuurt.

Controleert alleen opbouw en controlegetal. Of de rekening bestaat en van wie ze is, zie je hier niet. Bron: SWIFT IBAN Registry, bijgewerkt 17 september 2026. · Disclaimer

Voorbeelden uit België en Duitsland

Een Belgische IBAN is korter: 16 tekens. Na BE en de controlecijfers volgen een bankcode van drie cijfers, een rekeningnummer van zeven cijfers en twee nationale controlecijfers.

Hier is 539 de bankcode, 0075470 het rekeningnummer en 34 de Belgische controle. Een Duitse IBAN is langer, 22 tekens: DE, twee controlecijfers, de Bankleitzahl van acht cijfers en een Kontonummer van tien cijfers.

De lengte van elk land vind je in het overzicht van alle landen. Een IBAN die één teken te kort of te lang is, valt daar meteen op.

Waar vind je je eigen IBAN?

• In je bankapp of internetbankieren, meestal bij de gegevens van je rekening.
• Op je rekeningafschrift.
• Op facturen en loonstroken staat de IBAN van de afzender of van jou, afhankelijk van wie betaalt.

De IBAN die je bank geeft, is altijd de juiste. Ken je alleen je oude rekeningnummer, dan kun je de IBAN uitrekenen met IBAN berekenen. Vergelijk de uitkomst één keer met je afschrift voordat je hem aan iemand geeft.

Mag een bedrijf een andere IBAN weigeren?

Binnen de EU niet. Artikel 9 van Verordening (EU) 260/2012 verbiedt een betaler of ontvanger om te eisen dat je rekening in een bepaald EU-land staat. Je mag je salaris dus laten storten op een rekening met een Belgische of Duitse IBAN, en een webwinkel mag een incasso van een Nederlandse rekening niet weigeren omdat hij zelf in een ander land zit. Of het veilig is om je IBAN te delen, lees je in is IBAN delen veilig.