Is het veilig om je IBAN te delen?

Gepubliceerd 23 oktober 2026

Je zet je IBAN op facturen, geeft hem aan je werkgever en aan de verhuurder. Dat is ook de bedoeling: zonder IBAN kan niemand je betalen. Toch is het niet helemaal onschuldig. Hieronder lees je wat iemand met alleen je IBAN kan, wat niet, welke rechten je hebt bij een onterechte incasso, en hoe je een nep-factuur met een gewijzigde IBAN herkent.

Wat iemand met je IBAN kan

Een IBAN is een adres voor geld. Wie hem kent, kan er geld naartoe sturen. Dat is het gewone gebruik en daar heb je geen last van. Er is één ding waarmee wel misbruik mogelijk is: de SEPA-incasso. Een bedrijf kan met jouw IBAN en een machtiging geld van je rekening afschrijven. Zo’n machtiging is soms niet meer dan een vinkje in een online formulier met naam en IBAN. Iemand die je gegevens kent, kan dus in theorie een abonnement op jouw rekening afsluiten.

Daarnaast kan je IBAN helpen bij oplichting. Een oplichter die je naam en IBAN kent, klinkt aan de telefoon geloofwaardiger als hij zich voordoet als je bank. Je IBAN is dan geen sleutel, maar wel een stukje van de puzzel.

Wat iemand niet kan

• Geld overmaken van jouw rekening naar de zijne. Daarvoor moet hij inloggen bij jouw bank, met jouw inloggegevens of pas.
• Je saldo of je afschriften bekijken.
• Een incasso uitvoeren die je niet kunt terugdraaien. Daarover hieronder meer.

Je IBAN is dus vergelijkbaar met je huisadres: je geeft hem aan wie hem nodig heeft, maar je zet hem niet zonder reden op internet.

Een onterechte incasso terugdraaien

Voor incasso’s heb je in de hele EU dezelfde rechten. Ze staan in de Europese betaalrichtlijn PSD2 (Richtlijn (EU) 2015/2366).

Bij een gewone SEPA-incasso hoef je dus niets uit te leggen: binnen acht weken storneer je hem in je bankapp of via internetbankieren. Gaat het om een incasso waarvoor je nooit toestemming gaf, dan heb je langer de tijd, maar meld het zo snel mogelijk bij je bank. Hoe eerder je het ziet, hoe makkelijker het gaat. Kijk daarom af en toe je afschrijvingen na, ook kleine bedragen.

Naam-nummercontrole bij overboekingen

Sinds 9 oktober 2025 moeten banken in de eurozone bij elke overboeking controleren of de naam die je invult past bij de IBAN. Dat staat in artikel 5c van Verordening (EU) 2024/886. Je ziet de uitkomst voordat je de betaling bevestigt. De controle is gratis. In andere EU-landen moet het uiterlijk 9 juli 2027 geregeld zijn. In Nederland heet zoiets meestal naam-nummercontrole.

Krijg je een melding dat de naam niet overeenkomt, stop dan en vraag na waarom. De controle beschermt niet tegen alles. Als een oplichter je een IBAN geeft die echt op zijn eigen naam staat, en jij typt die naam over, dan klopt de controle gewoon. Het is een extra slot, geen garantie.

Nep-facturen met een andere IBAN

Een bekende truc: je krijgt een factuur die eruitziet als die van een leverancier, of een mail met de mededeling dat het rekeningnummer is gewijzigd. Alles klopt, behalve de IBAN. Die is van de oplichter. Zo herken en voorkom je het:

1. Wantrouw elke melding dat een vaste relatie een nieuwe IBAN heeft, zeker als er haast bij is.
2. Bel de afzender op een nummer dat je al had, niet op het nummer in de mail.
3. Vergelijk de IBAN met eerdere facturen. Let op de landcode: een buitenlandse IBAN van een Nederlandse leverancier is een reden om na te vragen.
4. Lees de melding van de naam-nummercontrole en betaal niet bij twijfel.

Een IBAN controleren in de IBAN checker vertelt je of hij goed is opgebouwd en of de controlecijfers kloppen. Hij vertelt niet van wie de rekening is. Een nep-IBAN van een oplichter is meestal gewoon geldig. De checker draait in je browser; wat je typt, wordt niet verstuurd of opgeslagen. Zie privacy.

Geld naar de verkeerde IBAN gestuurd

Heb je zelf een verkeerde IBAN ingevuld, dan voert de bank de betaling uit op basis van die IBAN. Volgens artikel 88 van PSD2 is de bank dan niet aansprakelijk. Wel moet ze zich redelijk inspannen om het geld terug te halen. Neem daarom direct contact op met je bank en geef de datum, het bedrag en de IBAN door. Of het lukt, hangt af van de ontvanger.

Een typefout voorkom je grotendeels door de controlecijfers. Elke fout in één cijfer en elke verwisseling van twee cijfers naast elkaar valt op. Hoe dat werkt, lees je in wat is een IBAN. Een Nederlandse IBAN heeft altijd 18 tekens; de opbouw staat op IBAN Nederland.

Wat je kunt doen

• Geef je IBAN aan wie je moet betalen of van wie je een incasso verwacht. Niet aan onbekenden die er zonder reden om vragen.
• Zet je IBAN niet openbaar op een website of sociale media als dat niet nodig is.
• Bekijk je afschrijvingen regelmatig en storneer een onbekende incasso binnen 8 weken.
• Meld een betaling die je niet hebt toegestaan direct bij je bank, uiterlijk binnen 13 maanden.
• Bel bij een gewijzigde IBAN op een nummer dat je al kende.

Wil je weten wanneer je naast de IBAN nog een BIC moet invullen, lees dan IBAN en BIC.